Từ bao đời nay, nghề làm rượu cần đã gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt của người dân Tam Sơn. Với đồng bào dân tộc Thái, rượu cần không đơn thuần là thức uống mà còn là biểu tượng của tình đoàn kết, lòng hiếu khách và nét đẹp văn hóa cộng đồng. Trong các dịp lễ hội, cưới hỏi, mừng nhà mới hay những ngày vui của bản làng, ché rượu cần luôn hiện diện như sợi dây kết nối tình cảm giữa mọi người.

Rượu cần Tam Sơn được chế biến hoàn toàn thủ công từ những nguyên liệu quen thuộc của núi rừng như gạo nếp, men lá và nước sạch tự nhiên. Người dân nơi đây đặc biệt coi trọng khâu làm men – bí quyết tạo nên hương vị riêng của rượu cần Tam Sơn. Men được làm từ nhiều loại lá, rễ cây truyền thống do chính bà con tìm kiếm trên núi, kết hợp theo kinh nghiệm được truyền lại qua nhiều thế hệ. Sau thời gian ủ công phu trong chum, ché, rượu cho hương thơm dịu nhẹ, vị ngọt đậm đà, càng uống càng say men tình của đồng bào miền sơn cước.

Không chỉ nổi tiếng với nghề làm rượu cần truyền thống, thôn Đồng Lách thôn Tam Sơn còn là vùng đất giàu giá trị văn hóa tâm linh với Đền Bà Chúa Lách và Đền Bà Tam Sơn – những địa điểm tín ngưỡng gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của Nhân dân địa phương. Hằng năm, người dân nơi đây tổ chức Lễ hội cúng lúa mới vào ngày mùng 5 tháng 5 và ngày 10 tháng 10 âm lịch nhằm tạ ơn trời đất, thần linh đã phù hộ cho mùa màng bội thu, cuộc sống bình yên, no ấm.

Trong các dịp lễ hội truyền thống ấy, rượu cần trở thành phần không thể thiếu trong các nghi lễ dâng cúng cũng như trong các hoạt động giao lưu văn hóa cộng đồng. Bên ché rượu cần thơm nồng, tiếng khặp Thái, tiếng cồng chiêng và những điệu múa truyền thống hòa quyện tạo nên không khí vui tươi, đậm đà bản sắc dân tộc. Đây cũng là dịp để người dân giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống quê hương, ý thức gìn giữ văn hóa dân tộc và tình yêu bản làng.

Ngày nay, cùng với sự phát triển của đời sống kinh tế - xã hội, người dân thôn Tam Sơn vẫn luôn ý thức bảo tồn và phát huy nghề làm rượu cần truyền thống. Nhiều hộ gia đình duy trì sản xuất, từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm, góp phần quảng bá nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Thái xã Trường Lâm đến với du khách gần xa.

Rượu cần Tam Sơn không chỉ là tinh túy ẩm thực của đồng bào dân tộc Thái mà còn là biểu tượng văn hóa được gìn giữ và phát triển qua nhiều thế hệ. Hương vị nồng ấm của rượu cần hôm nay vẫn đang tiếp tục lan tỏa, góp phần làm phong phú thêm bản sắc văn hóa quê hương Trường Lâm anh hùng, giàu truyền thống.